Ile wynosi L4 na działalności i B2B w 2026 roku — wyliczenia zasiłku chorobowego, także w ciąży

Pytanie „ile dostanę za L4?” słyszę od przedsiębiorczyń częściej niż jakiekolwiek inne — i prawie zawsze pada wtedy, gdy zwolnienie już trwa. Odpowiedź bywa rozczarowująca, bo zasiłek z ZUS nie ma nic wspólnego z przychodami firmy. Poniżej rozpisuję go na konkretne kwoty dla 2026 roku, żebyś mogła policzyć swoją sytuację w kilka minut.

Od trzech rzeczy — i żadna z nich to nie jest Twój dochód:

1. Zadeklarowana podstawa wymiaru składek z 12 pełnych miesięcy kalendarzowych przed miesiącem, w którym zaczęło się zwolnienie. Jeśli jesteś ubezpieczona krócej, liczy się średnia z pełnych miesięcy ubezpieczenia.
2. Odliczenie 13,71% — tyle wynosi udział składek społecznych, które ZUS odejmuje od podstawy, zanim policzy zasiłek.
3. Stawka procentowa — 80% przy zwykłej chorobie, 100% przy niezdolności do pracy w ciąży, 70% za pobyt w szpitalu (poza sytuacjami z wyższą stawką, jak ciąża).

Warunek wstępny jest jeden: musisz podlegać dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu i mieć za sobą 90 dni okresu wyczekiwania. Bez tego zasiłek wynosi zero, niezależnie od wszystkiego, co jest niżej. Jak to sprawdzić, opisałem w artykule o dobrowolnym ubezpieczeniu chorobowym przedsiębiorcy.

Poniższe kwoty zakładają, że przez całe 12 miesięcy przed zwolnieniem płaciłaś składki od tej samej podstawy. To kwoty brutto — ZUS potrąci z nich jeszcze zaliczkę na podatek dochodowy.

Różnica między pierwszym a drugim wierszem robi wrażenie: ta sama kobieta, w tej samej ciąży, z tym samym zwolnieniem dostaje za miesiąc albo około 1240 zł, albo około 4880 zł. Jedyne, co je dzieli, to podstawa składek, którą wybrała rok wcześniej.

Bo ZUS liczy średnią z 12 miesięcy, a minimalna podstawa zmienia się co roku 1 stycznia. Jeśli płacisz od minimum, w średniej siedzą jeszcze miesiące z 2025 roku, kiedy minimalna podstawa wynosiła 5203,80 zł.

Przykład: L4 w ciąży od października 2026 roku

• Do średniej wchodzą miesiące od października 2025 do września 2026: trzy miesiące po 5203,80 zł i dziewięć po 5652,00 zł.
• Średnia podstawa składek: 5539,95 zł.
• Po odjęciu 13,71%: 4780,42 zł.
• L4 w ciąży (100%): 159,35 zł za dzień, czyli 4780,50 zł brutto za 30 dni — o blisko 100 zł mniej niż w tabeli.

Ta sama mechanika działa w drugą stronę: jeśli podniosłaś podstawę składek na kilka miesięcy przed zwolnieniem, w średniej będzie tylko część wyższych miesięcy. Dlatego decyzje o składkach trzeba podejmować z rocznym wyprzedzeniem — piszę o tym szerzej w tekście o podwyższeniu składek przed ciążą.

Dokładnie tyle samo, co na każdej innej jednoosobowej działalności — tabela wyżej dotyczy także kontraktów. Kontrakt B2B to z punktu widzenia ZUS zwykła działalność gospodarcza, a klient nie jest Twoim pracodawcą, więc nie dopłaca nic za dni choroby. Jedyne, co możesz mieć ponad zasiłek, to płatne dni niedyspozycji zapisane w umowie — ale to benefit kontraktowy, nie ubezpieczenie.

Na kontraktach najczęściej widzę dwie skrajności: wysoki przychód i najniższą możliwą podstawę składek albo w ogóle brak chorobowego. W obu przypadkach L4 boli bardziej niż na etacie o połowę niższym. O tym, kto płaci za L4 na kontrakcie i czego pilnować w umowie, przeczytasz w artykule Zwolnienie lekarskie na B2B. Czy składka chorobowa w ogóle się opłaca, policzyłem w tekście Składka chorobowa na B2B.

Zwolnienie w ciąży to 100% podstawy zasiłku, a nie 80%. Przy minimalnej podstawie pełnego ZUS daje to 162,57 zł brutto za dzień przy pełnej średniej z 2026 roku. Zasiłek chorobowy w ciąży można pobierać dłużej niż zwykły: do 270 dni zamiast 182.

Zasady samego zwolnienia w ciąży — okres wyczekiwania, praca w trakcie L4, zawieszanie firmy — zebrałem osobno w tekście L4 w ciąży przy własnej firmie.

Przy Małym ZUS Plus podstawa składek wynika z dochodu z poprzedniego roku, więc każda przedsiębiorczyni ma ją inną — mieści się między podstawą preferencyjną a minimalną podstawą pełnego ZUS. Swoją znajdziesz w deklaracji DRA. Podstaw ją do wzoru wyżej: odejmij 13,71%, pomnóż przez 80% albo 100% i podziel przez 30.

W KRUS nie ma podstawy wymiaru ani stawki procentowej. Zasiłek chorobowy rolnika to stała kwota za dzień — od 25 stycznia 2025 roku 25 zł — i przysługuje tylko wtedy, gdy niezdolność do pracy trwa nieprzerwanie co najmniej 30 dni. Ciąża nie podnosi tej stawki. Trzydzieści dni zwolnienia to więc około 750 zł, a krótsze L4 nie daje zasiłku w ogóle.

Jeśli prowadzisz działalność i zostałaś w KRUS, to właśnie te zasady Cię dotyczą — także przy macierzyńskim. Szczegóły w artykule zasiłek macierzyński z KRUS a kosiniakowe.

Na działalności zasiłek wypłaca ZUS od pierwszego dnia zwolnienia — nie ma okresu, za który płaciłby pracodawca, bo pracodawcy po prostu nie ma. Lekarz wystawia e-ZLA, które trafia do ZUS automatycznie. ZUS ma na wypłatę 30 dni od dnia, w którym dostanie wszystkie dokumenty potrzebne do ustalenia prawa do zasiłku.