Składka chorobowa na B2B i JDG w 2026 roku — ile kosztuje i kiedy się opłaca

Kiedy przechodzisz z etatu na kontrakt, księgowa zwykle pyta o jedno: „chorobowe zaznaczamy czy nie?”. Brzmi jak drobiazg z formularza, a to jedna z najdroższych decyzji, jakie podejmuje kobieta na B2B — zwłaszcza jeśli w perspektywie kilku lat jest dziecko. Poniżej wszystko, co trzeba wiedzieć, w liczbach z 2026 roku.

Jest, ale nie przychodzi samo. Na etacie ubezpieczenie chorobowe jest obowiązkowe i opłaca je pracodawca razem z resztą składek. Na B2B — czyli przy własnej działalności gospodarczej — jest dobrowolne: przystępujesz do niego sama, zgłoszeniem w ZUS, i sama płacisz składkę. Kontrahent nie ma z tym nic wspólnego.

Bez tego ubezpieczenia nie przysługują Ci świadczenia chorobowe z działalności: ani zasiłek chorobowy za L4, ani zasiłek macierzyński, ani zasiłek opiekuńczy. Zostają Ci składki emerytalne, rentowe i wypadkowe, które chronią przed zupełnie innymi ryzykami.

Stawka jest jedna — 2,45% podstawy wymiaru składek. O kwocie decyduje więc to, od jakiej podstawy płacisz składki społeczne:

Przy Małym ZUS Plus podstawa zależy od dochodu z poprzedniego roku, więc składka mieści się gdzieś między pierwszym a drugim wierszem. Realny koszt jest przy tym niższy, niż pokazuje tabela: składki społeczne, w tym chorobową, odliczasz od dochodu albo — na ryczałcie — od przychodu.

Podstawa zasiłku to średnia podstawa składek z 12 miesięcy, pomniejszona o 13,71%. Konkretne kwoty dzienne dla każdego wariantu rozpisałem w artykule ile wynosi L4 na działalności i B2B, a zasady L4 na dziecko — w tekście o zasiłku opiekuńczym na działalności.

Ten rachunek ma ciekawą właściwość: wynik nie zależy od podstawy. Wyższa podstawa to wyższa składka, ale proporcjonalnie wyższy zasiłek. Dlatego dla każdej przedsiębiorczyni wychodzi mniej więcej to samo:

• Około 13 dni zwykłego L4 w roku zwraca całoroczną składkę chorobową. Przy minimum pełnego ZUS: 13 × 130,06 zł = 1690,78 zł wobec 1661,64 zł składek.
• Około 11 dni L4 w ciąży wystarcza, bo zasiłek wynosi wtedy 100% podstawy. Przy minimum pełnego ZUS: 11 × 162,57 zł = 1788,27 zł.
• Dłuższa choroba to już czysty zysk: miesiąc zwolnienia przy minimum pełnego ZUS to 3901,80 zł brutto zasiłku za składkę, która kosztuje 138,47 zł miesięcznie.

Jeśli chorujesz rzadko i krótko, a ciąży nie planujesz, rezygnacja z chorobowego jest racjonalnym ryzykiem — pod warunkiem, że masz poduszkę finansową na kilka miesięcy bez przychodów. Jeśli dziecko jest w planach, sprawa wygląda zupełnie inaczej.

Dwie rzeczy rzucają się w oczy. Po pierwsze, przy minimum pełnego ZUS niecałe 1700 zł składek rocznie daje około 35 tys. zł więcej niż kosiniakowe. Po drugie, na składkach preferencyjnych macierzyński wychodzi niemal tyle samo co kosiniakowe — ubezpieczenie chorobowe działa, ale od tak niskiej podstawy, że różnica jest symboliczna. Więcej o tym w tekście o ulgach w ZUS a zasiłku.

1. Złóż w ZUS zgłoszenie do ubezpieczeń (ZUA) z zaznaczonym dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym — przez eZUS albo przez biuro rachunkowe.
2. Ubezpieczenie zaczyna się od dnia wskazanego we wniosku, jeśli zgłosisz je w terminie. Wstecz nie da się go uruchomić.
3. Od pierwszej deklaracji DRA opłacaj składkę chorobową razem z resztą składek, w terminie — do 20. dnia następnego miesiąca.
4. Po zgłoszeniu sprawdź w eZUS, czy chorobowe faktycznie widnieje na Twoim koncie. Błędny kod tytułu ubezpieczenia to częstszy problem, niż się wydaje.

Jeśli przechodzisz z etatu na B2B, liczy się tempo: przy krótkiej przerwie między ubezpieczeniami wcześniejszy okres może się wliczyć do okresu wyczekiwania. Krok po kroku opisałem to w artykule o dobrowolnym ubezpieczeniu chorobowym przedsiębiorcy.

• Zawieszenie działalności — w tym czasie nie podlegasz ubezpieczeniom, więc ciągłość się przerywa.
• Ulga na start — nie płacisz składek społecznych, więc nie masz tytułu do chorobowego.
• Wyrejestrowanie z chorobowego — choćby na kilka miesięcy „dla oszczędności”.
• Zaległości w składkach — od 2022 roku samo spóźnienie nie wyrzuca z chorobowego, ale zadłużenie w dniu powstania prawa do zasiłku wstrzymuje jego wypłatę. Szczegóły: spóźniona składka ZUS a zasiłek.